นมสวรรค์ เป็นสุดยอดสมุนไพรในตำหรับยา“พิกัดจตุกาลธาตุ”ที่มีส่วนประกอบด้วยเหง้าว่านน้ำ รากเจตมูลเพลิง รากแคแตร และรากนมสวรรค์ มีสรรพคุณช่วยในการแก้ธาตุพิการ บำรุงธาตุ แก้จุกเสียด แก้เสมหะ แก้โลหิตในท้อง ขับลมในท้องและแก้ไข้ เป็นหนึ่งในสมุนไพรไทยและภูมิปัญญาของไทยที่ควรสืบสานไว้ให้ลูกหลานรุ่นหลังได้เรียนรู้ไว้

นมสวรรค์

นมสวรรค์( Pagoda plant ) ชื่อวิทยาศาสตร์ Clerodendrum paniculatum L. (ชื่อพ้องวิทยาศาสตร์ Clerodendron pyramidale Andrews) จัดอยู่ในวงศ์กะเพรา (LAMIACEAE หรือ LABIATAE)มีชื่อเรียกในภาษาท้องถิ่นพื้นเมืองว่า สาวสวรรค์ พนมสวรรค์ เข็มฉัตร (นครพรม), ฉัตรฟ้า สาวสวรรค์ (นครราชสีมา), น้ำนมสวรรค์ (ระนอง), พวงพีเหลือง (เลย), หัวลิง (สระบุรี), ปิ้งแดง (ภาคเหนือ), นมหวัน (ภาคใต้), ปรางมาลี (ภาคกลาง), โพโก่เหมาะ (กะเหรี่ยงแดง), พู่หมวก เป็นต้น

ถิ่นกำเนิดและการแพร่กระจายพันธ์ของนมสวรรค์

นมสวรรค์นั้นมีข้อสันนิฐานว่าเป็นพืชที่มีถิ่นกำเนิดอยู่ทวีปเอเชียของเราโดยมีหลักฐานพบว่ามีต้นกำเนิดอยู่ในประเทศจีนตอนใต้ก่อนมีการแพร่กระจายพันธุ์ไปยังพื้นที่ต่างๆได้แก่ประเทศมาเลเซีย และฟิลิปปินส์ ส่วนประเทศไทยอาจพบได้ตามชายป่า

ประโยชน์และสรรพคุณของนมสวรรค์

  • ช่วยลดไขมันในเส้นเลือด
  • มีฤทธิ์ช่วยลดความดันโลหิต แต่มีรายงานพบว่าเป็นพิษต่อตับและอาจทำให้เกิดโรคมะเร็งได้ จึงต้องรอการศึกษาความเป็นพิษเพิ่มเติมก่อนการนำมาใช้
  • แก้ไข้ ช่วยแก้ไข้มาลาเรีย แก้ไข้เหนือ
  • ช่วยแก้ไข้เพื่อโลหิต (มีอาการไข้และถ่ายเหลว อาเจียนเป็นเลือด และมีผื่นขึ้นบริเวณผิวหนัง)
  • ช่วยแก้วัณโรค
  • ช่วยแก้อาการตึงในหนังศีรษะและอาการปวดในเบ้าตาได้ดี
  • ช่วยรักษาอาการแน่นอก แก้ลมในทรวงอก
  • ใบนำมาตำใช้พอกทรวงอก แก้ทรวงอกอักเสบ
  • ช่วยขับเสมหะ
  • ช่วยทำให้อาเจียน ในกรณีที่ผู้ป่วยได้กินสารพิษและต้องการขับสารพิษออกจากทางเดินอาหาร
  • แก้อาการปวดท้อง
  • ช่วยขับลม ขับลมให้ซ่านออกมาทั่วร่างกาย
  • รากใช้แก้โลหิตในท้อง
  • รากนมสวรรค์ใช้เป็นยาถ่าย
  • ช่วยขับน้ำคาวปลาของสตรี
  • ช่วยแก้อาการตกเลือด แก้โลหิตในท้อง
  • ทารักษาฝี
  • ช่วยแก้พิษฝีฝักบัว แก้พิษฝีกาฬ แก้พิษฝีดาษ แก้ฝีภายใน
  • ช่วยแก้ประดวงลม ประดวงไฟ
  • ช่วยแก้พิษจากแมลงสัตว์กัดต่อย
  • เป็นยารักษาอาการปวดข้อและปวดประสาท
  • ช่วยบำรุงน้ำนม

นมสวรรค์

ลักษณะทางกายภาพโดยทั่วไปของนมสวรรค์

  • ลำต้นของนมสวรรค์ จัดเป็นไม้พุ่มสูง มีลำต้นตรงและเป็นเหลี่ยมสี่เหลี่ยมเป็นข้อ ๆ และไม่มีกิ่ง แต่มีก้านใบซึ่งจะแตกออกจากตรงลำต้นโดยตรง ส่วนเปลือกต้นมีลักษณะเรียบ เป็นสีน้ำตาลแกมเขียว
  • ใบของนมสวรรค์ ใบเป็นใบเดี่ยวออกเรียงตรงข้ามสลับตั้งฉาก ลักษณะของใบเป็นฝ่ามือรูปไข่กว้างหรือรูปไข่เกือบกลม ใบกว้าง
  • ดอกของนมสวรรค์ ออกเป็นช่อแบบแยกแขนงขนาดใหญ่ที่ปลายยอด ดอกมีสีแดงหรือสีส้ม ช่อดอกเป็นชั้นคล้ายฉัตรหรือรูปไข่ ก้านช่อดอกเป็นเหลี่ยม กลีบดอกสมมาตรด้านข้าง กลีบดอกมี 5 กลีบ มีขนกระจายด้านนอก ส่วนกลีบดอกเป็นรูปขอบขนานแกมรูปไข่
  • ผลของนมสวรรค์ ผลมีลักษณะกลม มีขนาดเล็กสีเขียว ผลผนังชั้นในแข็ง ทรงกลม มี 2-4 พู มีเส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 5-9 เซนติเมตร ผลเมื่อสุกแล้วจะเปลี่ยนเป็นสีน้ำเงินแกมเขียวหรือสีดำ และในผลมีเมล็ดเดียว มีลักษณะแข็ง