กะเม็ง สำหรับพืชชนิดนี้คนส่วนใหญ่จะมองว่ามันเป็นแค่วัชพืชทั่วไปแต่ความจริงแล้วพืชชนิดนี้เป็นสุดยอดสมุนไพรที่หาได้ใกล้ตัว กะเม็ง โดยมีสรรพคุณมากมายอาทิเช่นบำรุงเลือด บำรุงร่างกายให้แข็งแรง แก้อาการปวดเมื่อย  ถ้ารากต้มเอาแต่น้ำกิน ช่วยแก้โรคโลหิตจางรักษาโรคเบาหวาน ช่วยแก้มะเร็ง  นอกจากนี้ยังใช้แก้จุกเสียด  แก้ไอเป็นเลือด ปัสสาวะเป็นเลือด อาเจียนเป็นเลือด  แก้ริดสีดวงทวาร และแก้เจ็บคอ ได้อีกด้วย

กะเม็ง

กะเม็ง (False daisy)ชื่อวิทยาศาสตร์ Eclipta prostrata (L.) L. จัดอยู่ในวงศ์ทานตะวัน (ASTERACEAE หรือ COMPOSITAE) มีชื่อเรียกในภาษาท้องถิ่นอื่นๆว่ากะเม็งตัวเมีย กาเม็ง คัดเม็ง (ภาคกลาง), หญ้าสับ ฮ่อมเกี่ยว ห้อมเกี้ยว (ภาคเหนือ), บังกีเช้า (จีน), ฮั่นเหลียนเฉ่า (จีนกลาง), บักอั่งเน้ย, อั่วโหน่ยเช่า, เฮ็กบักเช่า (จีน-แต่จิ๋ว) เป็นต้น

ถิ่นกำเนิดและการแพร่กระจายพันธุ์โดยทั่วไปของกะเม็ง

กะเม็ง ดั้งเดิมมีถิ่นกำเนิดในทวีป อเมริกากลาง และอเมริกาใต้แล้วมีการแพร่กระจายพันธุ์ไปยังประเทศเขตอบอุ่น เขตโซนร้อนและถึงโซนร้อนหลายประเทศ เช่น บราซิล , สวิตเซอรแลนด์ , อินเดีย , จีน , ไทย ฯลฯ สำหรับในประเทศไทยถูกจัดให้เป็นวัชพืชชนิดหนึ่งที่สามารถพบได้ทั่วทุกภาคของประเทศ ส่วนมากจะพบขึ้นเองตามริมทาง ที่ชุ่มชื้นและชื้นแฉะ ที่รกร้างทั่วไป เช่น ริมคูน้ำ นาข้าว ริมคลอง และในแปลงพืชผักทั่วๆไป

ประโยชน์และสรรพคุณของกะเม็ง

  • ใช้เป็นยาอายุวัฒนะ
  • เป็นยาบำรุงเลือด
  • ช่วยแก้โรคโลหิตจาง
  • เป็นยาบำรุงร่างกายให้แข็งแรง แก้อาการปวดเมื่อย
  • ช่วยแก้โรคกระษัย
  • ช่วยขับปัสสาวะ
  • ช่วยแก้มะเร็ง (อาการเป็นแผลเรื้อรัง เน่าลุกลาม และรักษายาก)
  • ช่วยควบคุมและลดระดับน้ำตาลในเลือด
  • ช่วยรักษาอาการดีซ่าน
  • ช่วยรักษาอาการทาง
  • ช่วยแก้อาการปวดศีรษะข้างเดียว
  • ใช้แก้อาการมึนศีรษะ ตาลาย
  • ช่วยรักษาโรคเกี่ยวกับตา ช่วยแก้อาการเจ็บตา แก้ตาแดง
  • ช่วยแก้อาการหูอื้อ
  • ช่วยแก้หอบหืด
  • ช่วยแก้หลอดลมอักเสบ
  • ช่วยลดไข้ในเด็กได้
  • ช่วยแก้หวัด อาการน้ำมูกไหลของทารก
  • แก้อาการไอเป็นเลือด ก้อนเลือด
  • ช่วยแก้อาการไอกรน
  • ช่วยแก้อาการเลือดกำเดาไหล
  • ช่วยทำให้อาเจียน
  • ช่วยแก้เด็กปากเปื่อย ปากเจ็บเนื่องจากเชื้อ
  • ช่วยแก้อาการปวดฟัน
  • ช่วยแก้คอตีบ ขับเสลด
  • ช่วยแก้อาการเจ็บคอ
  • ช่วยแก้อาการแน่นหน้าอก
  • ช่วยแก้ลมให้กระจาย แก้อาการจุกเสียดแน่นท้อง
  • รากกะเม็งใช้เป็นยาขับลม แก้อาการท้องเฟ้อ
  • ช่วยแก้อาการจุกเสียด
  • ช่วยแก้อาการท้องร่วง
  • ช่วยแก้บิดถ่ายเป็นเลือด
  • ช่วยรักษาลำไส้อักเสบ
  • ต้นช่วยแก้อุจจาระเป็นเลือด
  • ช่วยแก้ริดสีดวงทวาร
  • ช่วยบำรุงอวัยวะเพศ (ช่วยบำบัดอาการบกพร่องของอวัยวะเพศทั้งชายและหญิง ช่วยเสริมพลังทางเพศ
  • ช่วยรักษาหนองใน ปัสสาวะเป็นเลือด
  • ช่วยแก้อาการตกขาวมากของสตรี ประจำเดือนมาไม่เป็นปกติ
  • ช่วยรักษาตับอักเสบเรื้อรัง
  • ช่วยบำรุงไต
  • ช่วยบำรุงตับและม้าม แก้ตับอักเสบ
  • ช่วยแก้อาการอักเสบ บวมช้ำ
  • ช่วยแก้อาการอักเสบเนื่องจากถูกแมลงสัตว์กัดต่อย
  • ช่วยรักษาแผลไฟไหม้ น้ำร้อนลวก มีอาการฟกช้ำ
  • ช่วยแก้กลาก เกลื้อน รักษาโรคผิวหนังเป็นกลากเกลื้อนเนื่องจากเชื้อรา
  • ต้นใช้ทาพอกแก้ผื่นคัน แก้ฝีพุพอง
  • ช่วยรักษาโรคผิวหนังผื่นคันจากการทำนา โรคผิวหนังเรื้อรัง ช่วยรักษาอาการน้ำกัดเท้า
  • ช่วยแก้อาการปวดเมื่อยบริเวณเอวและหัวเข่า

กะเม็ง

ลักษณะทางกายภาพโดยทั่วไปของกะเม็ง

  • ลำต้นของกะเม็ง จัดเป็นพรรณไม้ล้มลุกขนาดเล็กที่ทอดไปตามพื้นตั้ง มีความสูงประมาณ 10-60 เซนติเมตร ลำต้นมีสีเขียวหรือสีน้ำตาลแดงและมีขนละเอียด บางต้นค่อนข้างเกลี้ยง และจะแตกกิ่งก้านที่โคนต้น
  • ใบของกะเม็ง ใบเป็นใบเดี่ยว ออกเรียงตรงข้ามกัน ลักษณะของใบเป็นรูปหอกเรียวยาว ปลายใบเรียวแหลม ฐานใบเป็นรอยเว้าเข้าเล็กน้อยทั้งสองด้าน ขอบใบเรียบหรือเป็นจักห่าง ๆ ประมาณ 2-3 จักช่วงปลายใบ ขอบใบทั้งสองด้านมีขนสั้น ๆ สีขาว ใบกว้างประมาณ 8-2 เซนติเมตรและยาวประมาณ 4-10 เซนติเมตร ก้านใบไม่มี (ถ้าเกิดในที่แห้งแล้งใบจะมีขนาดเล็ก แต่ถ้าเกิดในที่ชุ่มชื้นมีน้ำมากใบจะใหญ่)
  • ดอกของกะเม็ง ออกดอกเป็นช่อกระจุกแน่น ออกดอกเป็นช่อเดี่ยวที่บริเวณยอด หรือ 1-3 ช่อบริเวณง่ามใบ ดอกวงนอกรูปลิ้น เป็นดอกเพศเมีย มีประมาณ 3-5 ดอก กลีบดอกมีสีขาว ส่วนดอกวงในกลีบดอกติดกันเป็นหลอด ที่ปลายแยกเป็นกลีบ 4 กลีบ มีสีขาวและเป็นดอกแบบสมบูรณ์เพศ
  • ผลของกะเม็ง ผลมีลักษณะเป็นรูปลูกข่าง มีสีเหลืองปนดำ เมื่อนำมาขยี้ดูจะมีน้ำสีดำออกมา ส่วนผลแก่แห้งมีสีดำไม่แตก ปลายผลมีรยางค์เป็นเกล็ดยาวประมาณ 2.5 มิลลิเมตร ขนาดของผลยาวประมาณ 3-3.5 มิลลิเมตรและกว้างประมาณ 1.5 มิลลิเมตร