หญ้าดอกขาว เป็นสมุนไพรพื้นบ้านที่มีสรรพคุณและมีสารที่มีประโยชน์ต่อร่างกายอย่างสารต้านอนุมูลอิสระและแร่ธาตุต่าง ๆ จึงได้รับการกล่าวขานว่ามีคุณสมบัติรักษาโรคหลายชนิด เช่น ไข้หวัด โรคเบาหวาน โรคนิ่วในทางเดินปัสสาวะ เป็นต้น และอาจมีฤทธิ์ต้านการอักเสบ รวมถึงช่วยลดความอยากบุหรี่ได้ด้วย

หญ้าดอกขาว

หญ้าดอกขาว (Little ironweed)ชื่อวิทยาศาสตร์ Cyanthillium cinereum (L.) H.Rob. (ชื่อพ้องวิทยาศาสตร์ Cacalia cinerea (L.) Kuntze, Conyza cinerea L., Vernonia cinerea (L.) Less.) จัดอยู่ในวงศ์ทานตะวัน (ASTERACEAE หรือ COMPOSITAE) มีชื่อเรียกในภาษาอื่นๆว่าหญ้าสามวัน (เชียงใหม่), เสือสามขา (ตราด), ถั่วแฮะดิน ฝรั่งโคก (เลย), ก้านธูป ต้นก้านธูป (จันทบุรี), หนาดหนา (ชัยภูมิ), หญ้าละออง หญ้าดอกขาว หญ้าหมอน้อย หมอน้อย (กรุงเทพฯ), เซียวซัวโห้ว เซียหั่งเช่า (จีนแต้จิ๋ว), เย่เซียงหนิว เซียวซานหู่ เซียวซัวเฮา ซางหางฉ่าว (จีนกลาง), ผ้ำสามวัน, ม่านพระอินทร์, ยาไม่ต้องย่าง เป็นต้น

ถิ่นกำเนิดและการแพร่กระจายพันธุ์ของหญ้าดอกขาว

หญ้าดอกขาวสมุนไพรไทยเป็นวัชพืชที่สามารถพบเจอได้ทั่วไปในพื้นเขตร้อนทั่วโลกโดยเฉพาะในทวีปเอเชียตะวันออกเฉียงใต้พบได้ทั่วไปตามสนามหญ้า ที่รกร้าง และทุ่งนาชายป่า

ประโยชน์และสรรพคุณของหญ้าดอกขาว

  • เป็นยาเย็น ออกฤทธิ์ต่อปอดและตับ
  • มีสรรพคุณทำให้เลือดเย็น เป็นยาแก้พิษ
  • เป็นยาบำรุงเลือด แก้ตกเลือด
  • ช่วยบำรุงกำลัง
  • เป็นยาบำรุงธาตุ
  • ช่วยควบคุมระดับน้ำตาลในเส้นเลือด
  • ทำให้ระดับความดันโลหิตเป็นปกติ
  • ใช้เป็นยาลดไข้ แก้ตัวร้อน แก้ไข้หวัดแดดตัวร้อน
  • แก้ไอ แก้ไอหวัด
  • แก้ไข้ทับระดู
  • บรรเทาอาการไข้มาลาเรีย
  • ช่วยลดเสมหะและน้ำมูกเวลาเป็นหวัด
  • เป็นยาแก้หืด แก้หลอดลมอักเสบ
  • ช่วยแก้อาการปวดศีรษะ
  • ช่วยแก้ประสาทอ่อน แก้นอนไม่หลับ
  • ช่วยแก้เต้านมอักเสบ
  • แก้ท้องอืดท้องเฟ้อ
  • เป็นยาแก้ปวดท้อง ท้องเสีย ท้องขึ้น ท้องร่วง โรคกระเพาะ
  • ช่วยแก้ริดสีดวงทวาร
  • ช่วยกระตุ้นให้เจ็บท้องคลอด ขับรก ขับระดูของสตรี
  • ช่วยรักษาแผลบวมอักเสบ ดูดฝีหนอง แก้บวม
  • ใช้รักษาอาการปวด ปวดเมื่อยตามร่างกาย ปวดหลัง ปวดข้อ

หญ้าดอกขาว

ลักษณะทางกายภาพโดยทั่วไปของหญ้าดอกขาว

  • ลำต้นของหญ้าดอกขาว จัดเป็นพรรณไม้ล้มลุกขนาดเล็กลำต้นตั้งตรงแตกกิ่งก้านน้อย กิ่งและก้านเรียว มีลักษณะเป็นร่องและมีขนสีเทาขึ้นปกคลุม มีลายเส้นนูนขึ้นตามข้อ
  • ใบของหญ้าดอกขาว ใบเป็นใบเดี่ยว ออกเรียงสลับ ลักษณะของใบเป็นรูปไข่ รูปไข่กลับ รูปขอบขนาน รูปแถบ หรือรูปใบหอก ปลายใบมนหรือแหลม โคนใบมนหรือแหลม ส่วนขอบใบหยักหรือจักเป็นฟันเลื่อย ใบมีขนาดกว้างประมาณ 5-3 เซนติเมตร และยาวประมาณ 3.5-6.5 เซนติเมตร หลังใบมีเส้นใบชัดเจน มีสีเขียวเข้ม มีขนทั้งสองด้าน
  • ดอกของหญ้าดอกขาว ออกดอกเป็นช่อกระจุกแน่นบริเวณปลายยอด ช่อหนึ่งมีดอกย่อยประมาณ 20 ดอก ดอกออกรวมกันเป็นช่อแยกแขนง รูปคล้ายช่อเชิงหลั่น กว้างประมาณ 5-15 เซนติเมตร และยาวประมาณ 5-35 เซนติเมตร มีใบประดับลักษณะเป็นรูปคล้ายระฆัง 4 ชั้น ดอกย่อยมีขนาดเล็ก ลักษณะของดอกย่อยเป็นหลอดยาวประมาณ 7 มิลลิเมตร และกว้างประมาณ 3 มิลลิเมตร ดอกเป็นสีม่วงอ่อนอมสีแดง สีม่วง หรือสีชมพู
  • ผลของหญ้าดอกขาว ผลชนิดผลแห้งเมล็ดล่อน มีเมล็ดเดียว ลักษณะเป็นรูปทรงกระบอกแคบสีน้ำตาลเข้ม เปลือกแข็งและแห้งไม่แตก ยาวประมาณ 1.5-2 มิลลิเมตร และยาน้อยกว่า 0.5 มิลลิเมตร ด้านบนมีขนสีขาวปกคลุม ผลเป็นพู่แตกบาน ช่วยทำให้เมล็ดลอยไปตามลมได้