เล็บมือนาง เป็นสมุนไพรไทยที่ชาวไทยภูเขานี้นิยมนำเอาดอกของมันมาสับรวมกับอาหารเพื่อให้วัวหรือสัตว์เลี้ยงกินเพื่อถ่ายพยาธิในตัวของสัตว์ของมาได้นั้นเองนอกจากนั้นยังมีสรรพคุณช่วยแก้อาการของโรคตานขโมยพุงโรในเด็กอีกด้วยนอกจากนั้นยังสามารถ ใช้เป็นยาแก้ไข้ ช่วยแก้อาการไอ ช่วยแก้อาการสะอึก ช่วยในการย่อยอาหาร เป็นยาระบาย ใช้เป็นยาแก้ท้องอืดเฟ้อ ได้อีกด้วย

เล็บมือนาง

เล็บมือนาง (Rangoon Creeper)ชื่อวิทยาศาสตร์ Combretum indicum (L.) DeFilipps (ชื่อพ้องวิทยาศาสตร์ Quisqualis indica L.) จัดอยู่ในวงศ์สมอ (COMBRETACEAE)มีชื่อเรียกในภาษาถิ่นอื่นๆว่าอ้อยช้าง (อุตรดิตถ์), แสมแดง (ชุมพร), เล็บนาว (สตูล), มะจีมั่ง จ๊ามัง จะมั่ง (ภาคเหนือ), นิ้วมือพระนารายณ์ (ใต้), ไท้หม่อง (กะเหรี่ยง-แม่ฮ่องสอน), วะดอนิ่ง อะดอนิ่ง (มะลายู-ยะลา), เล็บมือนางต้น เป็นต้น

ถิ่นกำเนิดและการแพร่กระจายพันธุ์ของเล็บมือนาง

เล็บมือนาง เป็นพรรณพืชที่มีถิ่นกำเนิดอยู่ทั่วไปในแถบเขตร้อนของทวีปเอเชียโดยมักจะพบเจอพืชชนิดนี้ได้ตามป่าเบญจพรรณและป่าเต็งรัง โดยพืชชนิดนี้จะชอบพืชที่แดดจัดตลอดทั้งวัน

ประโยชน์และสรรพคุณของเล็บมือนาง

  • เป็นยาบำรุงธาตุ
  • ช่วยทำให้เจริญอาหาร
  • ช่วยแก้ตานขโมยพุงโร ยาแก้ตานขโมย แก้เด็กเป็นซาง แก้ซางแห้ง
  • แก้ธาตุวิปริต แก้อุจจาระพิการ แก้ตับทรุด
  • เป็นยาแก้ตัวร้อน และแก้อาการปวดศีรษะ
  • ช่วยแก้อาการวิงเวียนศีรษะ
  • ใช้เป็นยาแก้ไข้
  • ช่วยแก้อาการไอ
  • ช่วยแก้อาการสะอึก
  • ช่วยในการย่อยอาหาร
  • เป็นยาระบาย
  • ใช้เป็นยาแก้ท้องอืดเฟ้อ
  • เป็นยาแก้ท้องเสีย
  • เป็นยาแก้อหิวาตกโรค
  • ช่วยแก้ถ่ายปวดบิด แก้อาการปวดท้องเนื่องจากมีพยาธิอยู่ภายใน
  • ช่วยขับพยาธิและตานทราง
  • ใช้เป็นยาถ่ายพยาธิ ขับพยาธิไส้เดือน
  • เป็นยาแก้อุจจาระเป็นฟอง เหม็นคาวในเด็ก
  • ช่วยแก้อาการตกขาวของสตรี
  • ใช้เป็นยารักษาโรคผิวหนัง และแผลฝี
  • แก้บาดแผล เป็นยาสมาน หรือใช้ทาแก้แผลฝี แก้อักเสบ
  • เป็นยาถอนพิษ แก้สารพัด แก้กาฬ แก้พิษสำแดงของแสลง

เล็บมือนาง

ลักษณะทางกายภาพโดยทั่วไปของเล็บมือนาง

  • ลำต้นเล็บมือนาง เป็นพรรณไม้เถาเลื้อยขนาดกลาง ลำต้นค่อนข้างแข็ง แตกกิ่งก้านหนาทึบ ลำต้นหรือกิ่งอ่อนมีขนสีน้ำตาลอมเทาปกคลุม แต่ต้นที่แก่ผิวจะเกลี้ยง หรือบางทีก็มีหนาม ต้องมีหลักยืดหรือร้านให้ลำเถาเกาะยึด
  • ใบเล็บมือนาง ใบเรียงตรงข้าม ใบเดี่ยว รูปใบหอกหรือใบมนแกมขอบขนาน ปลายใบแหลมหรือเรียวแหลมหรือมนและมีติ่งแหลม โคนใบมนหรือกลม ขอบใบเรียบ เนื้อใบบาง ใบสีเขียว ท้องใบมีขนปกคลุมจำนวนมาก
  • ดอกเล็บมือนาง ดอกช่อ ออกตามปลายกิ่งหรือตามซอกใบ กลีบเลี้ยงเชื่อมติดกันเป็นหลอดเล็ก ปลายแหลมมี 5 กลีบ โคนกลีบดอกเชื่อมติดกันเป็นหลอดรูปทรงกระบอกยาว ปลายแยกเป็น 5 กลีบ มีทั้งดอกลาและดอกซ้อน ช่อดอกเมื่อเริ่มบานมีสีขาวหรือสีชมพูอ่อน เมื่อดอกบานเต็มที่สีชมพูเข้ม ดอกย่อยทยอยบาน เมื่อใกล้โรยเปลี่ยนเป็นสีแดง มีกลิ่นหอมแรง โคนกลีบดอกมีใบประดับ
  • ผลเล็บมือนาง ผลแห้งไม่แตก เป็นสันตามยาว 5 สัน เมื่อแก่ผลมีสีน้ำตาลแกมดำ