เทียนบ้าน เป็นสมุนไพรที่ใครหลายๆคนอาจมองข้ามไปเนื่องจากโดยทั่วไปมักจะพบพืชชนิดนี้ปลูกเป็นพืชไม้ประดับตามบ้านเรือนเท่านั้นโดยภาพใต้ความสวยงามของเทียนบ้านนั้นยังแฝงไปด้วยสรรพคุณและคุณประโยชน์มากมายไม่ว่าจะเป็นสรรพคุณที่ช่วยในการผอกเลือด เป็นยาขับเสมหะ บำรุงร่างกาย และยังรักษาแผลเรื้อรังได้อีกด้วย

เทียนบ้าน

เทียนบ้าน(Garden balsam) ชื่อวิทยาศาสตร์ Impatiens balsamina L. จัดอยู่ในวงศ์เทียนดอก (BALSAMINACEAE)มีชื่อในภาษาท้องถิ่นอื่นๆว่า เทียนดอก เทียนสวน เทียนไทย เทียนขาว เทียน (ภาคกลาง), จึงกะฮวย จี๋กะเช่า เซียวก่ออั้ง ห่งเซียง (จีน), จือเจี่ยฮวา จี๋ซิ่งจื่อ เฟิ่งเซียนฮวา ฝู่เฟิ่งเซียนฮวาจื่อ เป็นต้น

ถิ่นกำเนิดและการแพร่พันธุ์ของเทียนบ้าน

เทียนบ้านสมุนไพรไทย เป็นพรรณไม้ที่มีถิ่นกำเนิดอยู่ในแถบเอเชียใต้ในประเทศอินเดียและแอฟริกา และต่อได้แพร่กระจายพันธุ์เข้ามาในประเทศไทยและเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

สรรพคุณและประโยชน์ของเทียนบ้าน

  • ขับลมชื้นในร่างกาย
  • ช่วยกระจายเลือด
  • ช่วยทำให้เลือดเดินสะดวก
  • ใช้บำรุงร่างกาย
  • ใช้เป็นยาฟอกเลือด
  • ใช้แก้จมูกอักเสบ บวมแดง
  • ช่วยทำให้อาเจียน
  • เป็นยาขับเสมหะเหนียวข้น
  • ใช้เป็นยาแก้ฝีบริเวณต่อมทอนซิล
  • เป็นยาร้อนเล็กน้อย ใช้เป็นยาขับลม
  • เป็นยาแก้บิด มูกเลือด
  • เป็นยาขับปัสสาวะ
  • เป็นยาแก้อาการปวดก่อนมีประจำเดือน
  • ใช้เป็นยาขับเลือด ขับประจำเดือนของสตรี แก้ประจำเดือนไม่มา
  • มีสรรพคุณเป็นยาแก้ตกขาวของสตรี
  • ใช้รากเป็นยาแก้ตกเลือด
  • ใช้เป็นยาแก้ซีสต์หรือก้อนเนื้อในมดลูก
  • ช่วยแก้ตับแข็ง
  • รักษาแผลเรื้อรัง ใช้แก้แผลติดเชื้ออักเสบเรื้อรัง
  • ใช้แก้แผลอักเสบ แผลเน่าเปื่อย รวมถึงฝีหนอง
  • ใช้แก้แผลงูสวัด
  • ใช้แก้พิษงู แก้แผลงูกัด
  • เป็นยาถอนพิษ ปวดแสบ ปวดร้อน (ใบ)[8]
  • ช่วยแก้เหน็บชา
  • ช่วยทำให้เส้นเอ็นคลายตัว
  • ช่วยแก้อาการปวดกระดูก
  • ช่วยบำรุงผิวและลดริ้วรอย

เทียนบ้าน

ลักษณะทางกายภาพโดยทั่วไปของเทียนบ้าน

  • ลำต้นของเทียนบ้าน โดยจัดเป็นไม้ล้มลุกขนาดเล็ก ลำต้นแตกกิ่งก้านใกล้กับโคนต้น ข้อกลวง ต้นใหญ่ เป็นรูปกลมทรงกระบอก ลำต้นมีลักษณะกลมเป็นสีเขียวอ่อนอมสีแดง อวบน้ำ มีเนื้อนิ่ม ผิวเรียบ เนื้อใส โคนต้นเป็นสีแดง
  • ใบของเทียนบ้าน ใบเป็นใบเดี่ยว ออกเรียงสลับเวียนรอบต้น ใบมีลักษณะเป็นรูปรีกว้าง ปลายใบแหลม โคนใบเป็นรูปลิ่ม ขอบใบจักเป็นซี่ฟันตลอดทั้งขอบใบ แผ่นใบเป็นสีเขียวเข้มกว่าลำต้น หลังใบและท้องใบเรียบ บ้างว่าผิวของเนื้อใบสากและหยาบ
  • ดอกของเทียนบ้าน ออกดอกเป็นช่อประมาณ 2-3 ดอก หรือออกเป็นดอกเดี่ยว โดยจะออกตามซอกใบ ดอกจะมีหลายสีแล้วแต่สาย กลีบดอกอาจซ้อนกันหรือไม่ซ้อนกันก็ได้ และแต่ละกลีบมีขนาดไม่เท่ากัน ปลายของกลีบดอกหยักเว้าเป็นลอน ส่วนกลีบรองดอกมีลักษณะเป็นรูปถ้วยปากบานออก มีงวงน้ำหวานยาว
  • ผลของเทียนบ้าน ลักษณะของผลเป็นรูปทรงรี ผิวผลมีขนยาวสีขาวปกคลุม ผลเป็นกระเปาะมีรอยแยกแบ่งเป็น 5 กลีบ ผลมีก้านยาวมองเห็นได้ชัดเจน เป็นสีเขียว เมื่อแก่เต็มที่แล้วจะแตกออกตามยาว เปลือกจะบิดม้วนขมวดและดีดเมล็ดออกมา ภายในผลมีเมล็ดสีน้ำตาลเข้มถึงดำ