สมุนไพรกระดังงาไทย เป็นหนึ่งในเครื่องยาพิกัดเกสรทั้ง 7 และ9ชนิด นิยมยามปลูกกันเพื่อความสวยงามและใหม่รมเงาแก่บ้านนั้นเองในตำหรับยาสมุนไพรไทยโบราณระบุบว่าสรรพคุณของสมุนไพรชนิดนี้หากเข้าตัวยากแล้วช่วยแก้อาการไข้เนื่องจากโลหิตเป็นพิษนั้นเอง

กระดังงา

กระดังงาไทย (Cananga) ชื่อวิทยาศาสตร์ Cananga odorata (Lam.) Hook.f. & Thomson (ชื่อพ้องวิทยาศาสตร์ Uvaria odorata Lam.) จัดอยู่ในวงศ์กระดังงา (ANNONACEAE) มีชื่อเรียกในภาษาถิ่นอื่นๆว่า กระดังงา (ยะลา, ตรัง), กระดังงาใบใหญ่ กระดังงาใหญ่ (ภาคกลาง), สะบันงา สะบันงาต้น (ภาคเหนือ) เป็นต้น

ถิ่นกำเนิดและการแพร่กระจายพันธุ์ของกระดังงาไทย

กระดังงาไทยมีถิ่นกำเนิดอยู่ในแถบภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้เป็นพืชพื้นเมืองของประเทศฟิลิปปินส์และอินโดนีเซีย

สรรพคุณและประโยชน์ของกระดังงาไทย

  • เป็นยาขับปัสสาวะ
  • แก้ปัสสาวะพิการ
  • แก้อาการท้องเสีย
  • ใช้เป็นยารักษาโรคผิวหนัง แก้กลากเกลื้อน
  • มีสรรพคุณเป็นยาคุมกำเนิด
  • แก้อาการคัน
  • เป็นยาชูกำลัง
  • ทำให้หัวใจชุ่มชื่น
  • บำรุงธาตุ
  • บำรุงโลหิต
  • บำรุงหัวใจ
  • แก้ไข้ แก้อาการอ่อนเพลีย
  • กระหายน้ำ
  • เป็นยาแก้ลมจุกคอ
  • แก้อาการแน่นหน้าอก
  • แก้จุกเสียดและแก้สะอึก
  • ช่วยเจริญอาหาร
  • ใช้แก้โรคตา
  • ฆ่าเชื้อโรค
  • ช่วยบำรุงประสาท สงบประสาท
  • แก้อาการซึมเศร้า กระวนกระวายใจ
  • แก้หอบหืด
  • ช่วยลดความดันโลหิต

กระดังงา

ลักษณะทางกายภาพโดยทั่วไปของกระดังงาไทย

  • ลำต้นของกระดังงาไทย  เป็นพรรณไม้ยืนต้นขนาดกลางถึงใหญ่ เป็นไม้ไม่ผลัดใบ เรือนยอดทรงพุ่มแน่น แตกกิ่งก้านสาขามาก แผ่ออกจากต้นมักลู่ลง ลำต้นตั้งตรง เปลือกต้นสีเทาเกลี้ยงหรือสีเงิน พบรอยแผลใบขนาดใหญ่อยู่ทั่วไป ส่วนที่ยังอ่อนอยู่มีขนปกคลุม ใบดกหนาทึบ
  • ใบของกระดังงาไทย เป็นใบเดี่ยว สีเขียวอ่อนบาง นิ่ม ออกแบบเรียงสลับในลักษณะห้อยลง รูปขอบขนาน ปลายแหลมหรือมีติ่งแหลม โคนมนกลมหรือเบี้ยว ขอบใบเป็นคลื่น ผิวใบเรียบบาง นิ่ม สีเขียวอ่อน ใบอ่อนมีขนทั้งสองด้าน ใบแก่มักมีขนมากตามเส้นแขนงใบ
  • ดอกของกระดังงาไทย ดอกเป็นช่อขนาดใหญ่บนกิ่งเหนือรอยแผลใบ ช่อดอกแยกแขนง ดอกย่อยสีเหลืองอมเขียวหรือสีเหลือง มีกลิ่นหอมมาก กลีบยาวอ่อน มีกลิ่นหอมเป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัว
  • ผลของกระดังงาไทย ผลเป็นผลกลุ่มผลมีสีเขียวเข้ม เมื่อแก่เปลี่ยนเป็นสีดำ เมล็ดรูปไข่แบน สีน้ำตาลอ่อน