สมุนไพรไทยลำเจียก หรือ เตยทะเล เป็นสมุนไพรหนึ่งในพิกัดเกสรทั้ง 9 ชนิด โดยมีสรรพคุณช่วยแก้ไข้ แก้ลม บำรุงร่างกาย บำรุงหัวใจ หรือมีชื่อเรียกอีกอย่างหนึ่งว่ายาหอมก็ได้โดยผลของลำเจียกกินได้ และยังนำมาผสมในอาหารให้สีสวยงามน่ากินขึ้นและให้กลิ่นหรือแต่งกลิ่นให้หอมด้วย

ลำเจียก

ลำเจียก หรือ เตยทะเล ชื่อวิทยาศาสตร์ Pandanus odorifer (Forssk.) Kuntze (ชื่อพ้องวิทยาศาสตร์ Pandanus odoratissimus L.f.) จัดอยู่ในวงศ์เตยทะเล (PANDANACEAE) มีชื่อเรียกในภาษาถิ่นอื่นๆว่า การะเกด ลำเจียก (ภาคกลาง), ปะหนัน ปาแนะ (มลายู-นราธิวาส), เกตก์, การเกด, ลำจวน, รัญจวน เป็นต้น

ถิ่นกำเนิดและการแพร่กระจายพันธุ์ของลำเจียก

ลำเจียกเป็นพืชที่มีกำเนิดตามชายหาดทั่วคาบสมุทรในแถบเส้นศูนย์สูตรรอบโลก โดยพบขึ้นเป็นดงอยู่ตามชายหาด ตั้งแต่หมู่เกาะของฟิลิปปินส์ ไทย เวียดนาม คาบสมุทรมลายู หมู่เกาะฮาวาย อินเดีย ออสเตรเลีย โพลินีเซีย และวานูอาตู ส่วนประเทศไทยพบได้มากที่จังหวัดตรังและสตูล

สรรพคุณและประโยชน์ของลำเจียก

  • เป็นยาบำรุงหัวใจ
  • ช่วยบำรุงกำลัง
  • เป็นยาแก้พิษโลหิต
  • แก้พิษไข้
  • ขับเสมหะ
  • ขับปัสสาวะ
  • ขับนิ่วในไต
  • ช่วยรักษาโรคเบาหวานได้
  • ช่วยแก้มุตกิด ระดูขาวมีกลิ่นเหม็น
  • ช่วยรักษาหนองใน
  • มีสรรพคุณเป็นยาแก้พิษโลหิต
  • รักษาโรคผิวหนัง และแก้หัด
  • เป็นยาแก้กษัยน้ำเบาพิการ

ลำเจียก

ลักษณะทางกายภาพโดยทั่วไปของลำเจียก

  • ลำต้นของลำเจียก จัดเป็นไม้ยืนต้นขนาดเล็กลักษณะเป็นทรงพุ่ม โคนต้นมีรากอากาศช่วยค้ำจุนลำต้น ลำต้นมีลักษณะกลมเป็นสีขาวหรือสีน้ำตาลอ่อน ๆ มีหนามแหลมสั้นกระจายอยู่ทั่วไป
  • ใบของลำเจียก ใบเป็นใบเดี่ยวสีเขียว ออกเรียงสลับเวียนรอบกิ่งที่ปลายกิ่ง ลักษณะของใบเป็นรูปขอบขนาน ปลายใบเรียวแหลม ส่วนขอบทั้งสองข้างจะหยักและมีหนามแหลมคม ปลายหนามมีลักษณะโค้งไปทางปลายใบ
  • ดอกของลำเจียก ออกดอกเป็นช่อขนาดใหญ่ที่ปลายยอด ปลายกิ่ง หรือออกตามซอกใบ ดอกเพศผู้และดอกเพศเมียจะแยกกันอยู่คนละต้น ดอกเพศผู้มีขนาดเล็กและมีจำนวนมาก ไม่มีกลีบดอก
  • ผลของลำเจียก ผลเป็นผลรวมคล้ายผลสับปะรด ลักษณะเป็นรูปกลมหรือขอบขนาน ผลมีลักษณะแข็ง ปลายมีหนามสั้น ๆ ติดกันเป็นกลุ่มแน่น ผลอ่อนเป็นสีเขียวอมขาวแล้วจะเปลี่ยนเป็นสีเหลือง เมื่อสุกแล้วจะเปลี่ยนเป็นสีส้มหรือสีส้มอมแดง และมีกลิ่นหอมอ่อน ๆ ภายในผลมีเมล็ดลักษณะเป็นรูปกระสวย