มะตูม เป็นสมุนไพรที่เราได้ยินชื่อกันบ่อยเนื่องจากผลแห่งของมันนิยมนำมาทำน้ำสมุนไพรไทยโดยจะให้กลิ่นหอมอ่อนๆที่เป็นเอกลักษณ์ที่ให้ช่วยดับกระหายคลายร้อนได้เป็นอย่างนอกจากนั้นยังมีการประยุกต์เป็นขนมอย่างเค้กมะตูมอีกด้วย โดยสรรพคุณโดยสรรพคุณทางยาของมะตูมก็ไม่น้อยหน้าเหมือนกัน เป็นยาบำรุงร่างกาย รักษาธาตุ บำรุงธาตุไฟ

มะตูม( Beal )ชื่อวิทยาศาสตร์ Aegle marmelos (L.) Corrêa จัดอยู่ในวงศ์ส้ม (RUTACEAE)มีชื่อเรียกในภาษาถิ่นอื่นๆว่า มะปิน (ภาคเหนือ), ตูม ตุ่มตัง กะทันตาเถร (ภาคใต้) เป็นต้น

มะตูม

ถิ่นกำเนิดและการแพร่กระจายพันธุ์ของมะตูม

มะตูมเป็นผลไม้ที่มีต้นกำเนิดมาจากประเทศอินเดีย และต่อมาได้แพร่กระจายมายังประเทศไทยกลานเป็นพันธุ์ไม้มงคลประจำจังหวัดชัยนาทและยังถือว่าเป็นพันธุ์ไม้มงคลของศาสนาฮินดูที่นิยมปลูกในบ้านเราอีกด้วย โดยถือเป็นต้นไม้ศักดิ์สิทธิ์ของพระศิวะ

สรรพคุณและประโยชน์ของมะตูม

  • ช่วยขับลม
  • รักษาอาการท้องเสีย
  • ลดไข้ อักเสบ
  • ลดอาการตาบวม
  • แก้ผดผื่นคัน แก้ตาบวม แก้ตาอักเสบ
  • ช่วยควบควบคุมน้ำตาลในเลือด
  • ช่วยเจริญอาหาร
  • ช่วยขับลม รักษาลำไส้อักเสบ
  • แก้ท้องเดิน ช่วยแก้ท้องอืด
  • แก้ไอ กระตุ้นการหลั่งน้ำดี
  • แก้ไข้ทรพิษ
  • ช่วยขับเสมหะ
  • ช่วยแก้ปวดฝี
  • ช่วยควบควบคุมน้ำตาลในเลือด
  • ช่วยป้องกันโรคเบาหวาน
  • แก้ท้องเสีย
  • เป็นยาระบาย
  • บำรุงระบบลำไส้
  • บำรุงสมอง รักษาอัลไซล์เมอร์
  • ลดอาการจุกเสียดแน่นท้อง
  • ลดไขมันในเส้นเลือด
  • แก้ท้องเสีย
  • รักษาโรคกระเพาะอาหาร
  • บำรุงร่างกาย
  • บำรุงหัวใจ
  • บำรุงผิว
  • ช่วยขับพยาธิ
  • ช่วยรักษาลำไส้อักเสบ
  • รักษาไข้มาลาเลีย
  • รักษาหลอดลมอักเสบของแผล
  • แก้ปัสสาวะเป็นเลือด
  • ช่วยขับนิ่วในกระเพราะปัสสาวะ
  • ช่วยในการลดอาการตกเลือดสำหรับสตรีหลังคลอดบุตรได้

มะตูม

ลักษณะทางกายภาพโดยทั่วไปของมะตูม

  • ลำต้นของมะตูม จัดเป็นพรรณไม้ยืนต้น เนื้อแข็ง และกิ่งมีหนามขนาดใหญ่ แข็ง ตรง ผลัดใบ เนื้อไม้มีกลิ่นหอม
  • ใบของมะตูม ใบมะตูมมีสีเขียวเงามัน มีความยาวประมาณยาว 3-5 เซนติเมตร.ใบย่อย 3 ใบ ลักษณะเป็นรูปไข่ ใบย่อยตรงกลางมีขนาดใหญ่สุด ใบกว้างประมาณ 3-8 เซนติเมตร ยาวประมาณ 4-10 เซนติเมตร ใบด้านข้างทั้งสองกว้างประมาณ 2-5 เซนติเมตร ยาวประมาณ 3-10 เซนติเมตร
  • ดอกของมะตูม มีสีขาวอมเขียวและมีกลิ่นหอม เป็นดอกสมบูรณ์เพศ ดอกมีขนาดเล็กออกเป็นช่อตามซอกใบและปลายกิ่งจะออกดอกในช่วงเดือนมีนาคม
  • ผลของมะตูม ผลมะตูมรูปรีกลมหรือรียาว ขนาดกว้าง 8-12 เซนติเมตรและบางพื้นทางที่อาจจะมีขนาดถึง10-15เซนติเมตรเลยทีเดียว มีเปลือกมีลักษณะเรียบ เป็นมัน เปลือกหนา และแข็งมาก ผลมะตูมแก่ มีสีเขียวอมเหลือง ผลมะตูมมีสีส้ม รสหวาน มีกลิ่มหอม มียางเหนียวๆสีส้ม และมีเมล็ดจำนวนมากข้างใน