สมุนไพรโป๊ยกั๊ก ชื่อสามัญ Chinese star anise ชื่อวิทยาศาสตร์ Illicium verum Hook.f. จัดอยู่วงศ์ SCHISANDRACEAEมีชื่อท้องถิ่นอื่น ๆ ว่า โป๊ยกั๊กจีน จันทร์แปดกลีบ จันทน์แปดกลีบ แปดแฉกเป็นต้นโดยเครื่องเทศนี้มีกลิ่นหอมเฉพาะตัวมีรสชาติที่ร้อนเหมาะสำหรับใช้เป็นเครื่องเทศสำหรับดับกลิ่นคาวของเนื้อสัตว์ได้เป็นอย่างดีโดยใช้เป็นส่วนผสมในอาหาร เพื่อปรุงแต่งกลิ่นรส มีกลิ่นหอมหวานอ่อนๆ ให้ความเผ็ดร้อนเล็กน้อย มีน้ำมันหอมระเหยเป็นส่วนผสมสำคัญในอาหารจีนอาหารเวียดนาม อาหารอินเดีย โดยเฉพาะเมนู ประเภทตุ๋น ให้กลิ่น licorice การใช้ในอาหารประเภทตุ๋น ก่อนใช้นิยมเผาไฟหรือต้มให้หอมก่อน โดยใส่ทั้งดอก ไม่ต้องทำให้หัก หรือบดก่อน

โป๊ยกัก

โป๊ยกั๊ก เป็นไม้ยืนต้นขนาดเล็ก แต่มีความสูงได้ถึง 18 เมตรลักษณะของใบเป็นรูปใบหอกกลับถึงรูปรีแคบ โคนใบสอบ ปลายใบแคบเป็นแถบยาว ส่วนปลายสุดเว้าหรือแหลมดอกเป็นดอกเดียว มีสีเหลือง บางครั้งอาจแต้มด้วยสีชมพูถึงสีแดง ลักษณะของดอกโป๊ยกั๊ก เป็นรูปทรงกลมแกมรูปถ้วย กลีบดอกมี 10 กลีบ กลีบมีลักษณะเป็นรูปรีกว้าง ขอบกลีบมีขนและเป็นกระพุ้ง ก้านดอกมีความยาวได้ถึง 4 เซนติเมตรผลมีลักษณะเป็นกลีบโดยรอบ มองเห็นได้เป็นรูปดาว มีประมาณ 5-13 กลีบ แต่ที่พบมากโดยส่วนใหญ่มักจะเป็น 8 กลีบ ผลแห้งมีกลีบหนาแข็ง มีสีน้ำตาลเข้ม ในกลีบแต่ละกลีบจะมีเมล็ด 1 เมล็ด มีลักษณะเป็นรูปไข่และแบน ผิวมีสีน้ำตาลเรียบและเป็นเงา ผลมีกลิ่นหอมและมีรสร้อน

ถิ่นกำเนิดและการแพร่กระจายพันธุ์ของโป๊ยกั๊ก

โป๊ยกั๊กเป็นสุดยอดสมุนไพรจีนที่ใช้ควบคู่กับสมุนไพรไทยมานานที่มีถิ่นกำเนิดและเขตการกระจายพันธุ์อยู่ในประเทศจีนและเวียดนาม โดยจัดเป็นพืชพื้นเมืองในแถบเอเชียเขตร้อน มีการใช้กันมาอย่างยาวนานในประเทศจีนกว่า 1,300 ปีแล้ว โดยส่วนที่นำมาใช้ประโยชน์ก็คือ ส่วนของเมล็ดของผลแก่ที่มีลักษณะคล้ายดาว 8 แฉก และในปัจจุบันจะมีการเพาะปลูกโป๊ยกั๊กมากในประเทศจีนตอนใต้ อินเดีย เวียดนาม และประเทศญี่ปุ่น

เมนูที่นิยมนำมาเป็นส่วนผสมในอาหาร

 โป๊ยกัก

ประโยชน์ของการรับประทานโป๊ยกั๊ก

  • ช่วยบำรุงธาตุในร่างกาย
  • เสริมสร้างภูมิคุ้มกันให้กันร่างกาย
  • แก้อาการธาตุพิการได้
  • ช่วยแก้หวัด ลดไข้ ขับเสมหะ ลดอาการไอ
  • รักษาอาการอักเสบเรื้อรังในระบบทางเดินหายใจ ระบบทางเดินอาหาร และระบบทางเดินปัสสาวะ
  • ช่วยบรรเทาอาการหลอดลมอักเสบ
  • แก้อาการปวดท้อง แก้อาการท้องอืด จุกเสียดในเด็กทารก
  • ช่วยแก้อาการอาหารไม่ย่อย ขับลมในลำไส้
  • ช่วยแก้อัณฑะบวม และไส้เลื่อน
  • รักษาโรครูมาติสม์ (Rheumatism) ระงับอาการปวดข้อ ปวดกระดูก ปวดหลัง ปวดเอว
  • ช่วยส่งเสริมสุขภาพของอวัยวะสืบพันธุ์ของเพศหญิง
  • ช่วยเพิ่มการหลั่งน้ำนมของสตรีหลังคลอดบุตร