มะขามป้อม เป็นพืชสมุนไพรที่เป็นที่รู้จักกันมาอย่างยาวนานมีประโยชน์ช่วยบำรุงร่างกายได้ตั้งแต่หัวจรดเท้า แถมยังรักษาอาการเจ็บไข้ได้ป่วยต่าง ๆ ได้สารพัดโดยเป็นหนึ่งในสมุนไพรที่สำคัญในด้านการรักษาแบบอายุรเวทแบบดั้งเดิมและการดูแลสุขภาพหลายแขนงนอกจากประโยชน์ด้านการแพทย์แล้วมะขามป้อมยังอุดมไปด้วยวิตามินและแร่ธาตุสำ๕ยอีกหลายชนิด

มะขามป้อม (Indian gooseberry)มีชื่อวิทยาศาสตร์ Phyllanthus emblica L. จัดอยู่ในวงศ์มะขามป้อม (PHYLLANTHACEAE)

มะขามป้อม

ถิ่นกำเนิดและการแพร่กระจายพันธุ์ของมะขามป้อม

มะขามป้อมเป็นพรรณพืชที่ขึ้นทั่วไปในอินเดีย ตะวันออกกลาง และบางประเทศในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ มีชื่อที่เรียกแตกต่างกันออกไปในแต่ละภูมิภาคเป็นผลไม้ประจำจังหวัดสระแก้ว

ลักษณะทางกายภาพโดยทั่วไปของมะขามป้อม

  • ลำต้นของมะขามป้อม เป็นไม้ยืนต้นขนาดกลาง สูงประมาณ 8-12 เมตร ลำต้นมีลักษณะคดงอ ไม่ตรง  เปลือกนอกของลำต้นเป็นสีน้ำตาลอมเทา ส่วนเปลือกในเป็นสีชมพูสด
  • ใบของมะขามป้อม เป็นช่อ เป็นใบเลี้ยงเดี่ยวเรียงสลับ ปลายใบแหลม โคนใบโค้งมน ขอบใบเรียบ มีสีเขียวอ่อน เรียงชิดติดกันบนก้านใบ
  • ดอกของมะขามป้อม มีดอกสีขาวหรือเหลืองอ่อนเล็ก ๆ รวมอยู่บนกิ่งเดียวกัน โดยจะออกดอกประมาณเดือนกันยายน
  • ผลของมะขามป้อม มีผลกลม เนื้อหนา สีเขียว ถ้าเป็นผลอ่อนจะมีสีเขียวอ่อน ถ้าเป็นผลแก่จะมีสีเขียวอมเหลือง ค่อนข้างใส ออกน้ำตาลนิด ๆ สามารถกินได้ มีรสฝาด เปรี้ยว ขม และอมหวาน

ต้นมะขามป้อม

ประโยชน์และสรรพคุณของมะขามป้อม

  • ใช้เป็นน้ำยาบ้วนปาก แก้ปวดฟัน
  • แก้ปวดท้องน้อย กระเพาะอาหาร
  • แก้ปวดเมื่อยกระดูก
  • แก้ไอ ละลายเสมหะ
  • แก้ตานซางในเด็ก
  • แก้กระหายน้ำได้เป็นอย่างดี
  • ช่วยขับปัสสาวะ
  • เป็นยาระบาย
  • รักษาคอตีบ
  • รักษาเลือดออกตามไรฟัน
  • เป็นยาถ่ายพยาธิ
  • แก้ท้องเสีย
  • รักษาโรคหนองใน
  • บำรุงธาตุ
  • รักษาโรคบิด
  • ใช้ล้างตา แก้ตาแดง เยื่อบุตาอักเสบ
  • แก้ตกเลือด ใช้เป็นยาล้างตา
  • รักษาโรคดีซ่าน
  • ทาแก้ตุ่มคัน หืด
  • รักษาโรคเบาหวาน
  • รักษาโรคหอบหืด หลอดลมอักเสบ
  • แก้คลื่นไส้ อาเจียน
  • ต้านอนุมูลอิสระและยังยั้งการสร้างเมลานินได้
  • บำรุงผิวขาว และช่วยชะลอความแก่

มะขามป้อม

ข้อมูลคุณค่าทางโภชนาการของมะขามป้อม 100 กรัม

  • พลังงาน 00 แคลอรี่
  • น้ำ 84.10 กรัม
  • ไขมัน0.50กรัม
  • คาร์โบไฮเดรต14.30กรัม
  • เส้นใยอาหาร2.40กรัม
  • โปรตีน0.70กรัม
  • แคลเซียม29มิลลิกรัม
  • ฟอสฟอรัส21มิลลิกรัม
  • เหล็ก0.5มิลลิกรัม
  • วิตามินเอ 100หน่วยสากล
  • วิตามินบี 03มิลลิกรัม
  • วิตามินบี 04มิลลิกรัม
  • ไนอะซิน 2มิลลิกรัม
  • วิตามินซี 276 มิลลิกรัม

แหล่งที่มาอ้างอิง : ndb.nal.usda.gov